Home ΔΙΑΤΡΟΦΗ Διαιτα Ελευθερης Γλουτενης – Κοιλιοκακη

Διαιτα Ελευθερης Γλουτενης – Κοιλιοκακη

1920x1074_GLUTEN-FREE-STAMP

Μια νέα τάση στη Διατροφή στην οποία καταφεύγουν όλο και συχνότερα άτομα που επιθυμούν να ρυθμίσουν το βάρος τους είναι η δίαιτα «ελεύθερη γλουτένης».

Τι είναι όμως η γλουτένη και σε ποιους απευθύνεται αυτός ο τρόπος διατροφής;

Γλουτένη

Η γλουτένη είναι η κύρια πρωτεΐνη του σιταριού και αποτελείται από την γλιαδίνη και τη γλουτενίνη . Η σίκαλη περιέχει την σικαλίνη και το κριθάρι την χορδελίνη, αλλά αμφότερες παρουσιάζουν μεγάλο ποσοστό ομολογίας (δηλαδή μοιάζουν ανοσολογικά) με την γλουτένη. Κάποια άτομα με κοιλιοκάκη αντιδρούν επίσης και στη βρώμη.

Τι είναι η κοιλιοκάκη;

Η Kοιλιοκάκη (Coeliac ή Celiac Disease) ή εντεροπάθεια εκ της γλουτένης (gluten enteropathy) είναι μία από τις συνηθέστερες ασθένειες στην Ευρώπη. Πρόκειται για μία εφ’ όρου ζωής πάθηση, με πιθανές επιδράσεις σε ολόκληρο το σώμα. Είναι αυτοάνοση νόσος και όχι αλλεργία όπως συχνα αναφέρεται. Ο οργανισμός με το ερέθισμα της γλουτένης ενεργοποιεί ανοσολογικούς μηχανισμούς που επιτίθενται και προκαλούν βλάβη στο βλεννογόνο του λεπτού εντέρου καταστρέφοντας τις εντερικές λάχνες. Επηρεάζεται έτσι η απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών που περιέχονται στις τροφές.

Αν και στο παρελθόν η νόσος εθεωρείτο σπανιότερη (1:1000) σήμερα υπολογίζεται ότι 1 στα 100 άτομα στο δυτικό κόσμο πάσχει από Κοιλιοκάκη.

Συμπτώματα

Η κοιλιοκάκη επηρεάζει διαφορετικά το κάθε άτομο.  Η κοιλιοκάκη μπορεί να εμφανίσει έως και 300 διαφορετικά συμπτώματα αρκετά εκ των οποίων είναι δυσδιάκριτα ή φαινομενικά άσχετα μεταξύ τους.

Υπάρχουν εκατοντάδες σημάδια και συμπτώματα της κοιλιοκάκης και αρκετά είναι επίσης τα άτομα που δεν παρουσιάζουν κανένα απολύτως σύμπτωμα (περίπου το 50%-60% των νοσούντων).  Σε τέτοιες περιπτώσεις το μη-κατεστραμμένο μέρος του λεπτού εντέρου είναι σε θέση να απορροφά επαρκή ποσότητα θρεπτικών ουσιών ώστε να προλαμβάνονται τα συμπτώματα.  Παρόλα αυτά και τα άτομα χωρίς καθόλου συμπτώματα διατρέχουν τον ίδιο κίνδυνο επιπλοκών που σχετίζονται με την Κοιλιοκάκη.

Τα συμπτώματα είναι πιθανόν να εμφανιστούν ή και να μην εμφανιστούν στο πεπτικό σύστημα. Για παράδειγμα ένα άτομο μπορεί να εμφανίσει διάρροια και κοιλιακούς πόνους σε αντίθεση με κάποιο άλλο που μπορεί να εμφανίσει στειρότητα ή αναιμία.  Κάποια άτομα εμφανίζουν κοιλιοκάκη από την παιδική τους ηλικία ενώ άλλα ως ενήλικες.  Η κοιλιοκάκη μπορεί να περιλαμβάνει ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω συμπτώματα:

• Συνεχές πρήξιμο και πόνοι στην κοιλιά • Χρόνια διάρροια/δυσκοιλιότητα • Εμετοί • Απώλεια βάρους • Άχρωμα και δύσοσμα περιττώματα • Σιδηροπενική αναιμία που δεν ανταποκρίνεται στη θεραπεία με σίδηρο. • Κούραση • Μη σωματική ανάπτυξη ή χαμηλό ανάστημα • Καθυστερημένη εφηβεία • Πόνοι στις αρθρώσεις • Μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα στα πόδια • Ωχρές πληγές στο στόμα • Δερματικά εξανθήματα που περιγράφονται με τον όρο ερπητοειδής δερματίτιδα.  • Απώλεια του σμάλτου και της λευκότητας των δοντιών • Ανεξήγητη στειρότητα, επαναλαμβανόμενες αποβολές • Οστεοπενία ή και Οστεοπόρωση • Περιφερική νευροπάθεια • Ψυχιατρικές διαταραχές όπως άγχος ή κατάθλιψη

Διάγνωση

Για τη διάγνωση της αρχικά πραγματοποιούνται εξετάσεις αίματος με στόχο την ανίχνευση στο αίμα ειδικών αντισωμάτων τα οποία παράγονται ως απόκριση του οργανισμού στην κατανάλωση γλουτένης. Εάν έχουμε ενδείξεις της νόσου τότε ακολουθεί ενδοσκόπηση και βιοψία.

Κάθε ασθενής έχει τα γονίδια της νόσου εκ γενετής, τα συμπτώματα όμως μπορεί να παρουσιαστούν οποιαδήποτε στιγμή της ζωής του. Για παράδειγμα στη γέννησή του, κατά τη διάρκεια μία ασθένειας, σε περίοδο άγχους ή μετά από ένα ατύχημα. Για την  πλειονότητα όμως των ανθρώπων, η διάγνωση γίνεται στη μέση ηλικία.

Θεραπεία

Η νόσος μπορεί να θεραπευτεί ή να την διαχειρισθούμε επιτυχώς αφαιρώντας τη γλουτένη από τη διατροφή (gluten free).  Σε περίπτωση που καθυστερήσει η διάγνωσή της, επειδή το σώμα δεν απορροφά σωστά τα θρεπτικά στοιχεία των τροφών (ή τις τροφές) μπορεί να οδηγήσει, μεταξύ άλλων σε αναιμία, οστικά προβλήματα και απώλεια βάρους τα οποία επίσης θα πρέπει να αντιμετωπιστούν διατροφικά. Αν υιοθετηθεί η σωστή διατροφή χωρίς γλουτένη, ο βλεννογόνος του εντέρου αποκαθίσταται μέσα σε 6 ως 12 μήνες. Παράλληλα τα κλινικά συμπτώματα βελτιώνονται μέσα σε μόλις μία με δύο εβδομάδες, ενώ στα παιδιά οι ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά αναπληρώνονται και το σωματικό βάρος και ύψος επανέρχονται στο φυσιολογικό επίπεδο (όταν βέβαια η διάγνωση είναι έγκαιρη και γίνει πριν από την εφηβεία).

Η δίαιτα ελεύθερη γλουτένης ως μέσο ρύθμισης του βάρους

Δυστυχώς συναντάμε συχνά ανθρώπους που δεν πάσχουν από κοιλιοκάκη αλλά έχουν «διαγνωστεί» με αυτή με αμφίβολους τρόπους από μη ειδικούς ή ακόμη και με αυτοδιάγνωση. Όπως προανέφερα η διάγνωση της νόσου γίνετε μέσω συγκεκριμένων εξετάσεων. Μην εμπιστεύεστε «ειδικούς» με αμφίβολα «τεστ» και μην αποδίδεται κάθε αίσθημα φουσκώματος ή και άλλα πεπτικά προβλήματα στη συγκεκριμένη νόσο. Μόνο η ορθή αξιολόγηση των προβλημάτων υγείας που μας απασχολούν μπορεί να επιφέρει αποτελεσματική αντιμετώπισή τους.

Η δίαιτα ελεύθερη γλουτένης είναι απαραίτητη και ωφέλιμη για τους πάσχοντες από τη νόσο αλλά δεν αποτελεί θαυματουργή λύση για το πρόβλημα των περιττών κιλών, ως θέλουν να την παρουσιάζουν.  Αποτελεί άλλη μια δίαιτα αποκλεισμού τροφίμων και δυστυχώς είναι η «νέα μόδα» στη διατροφή. Επιπλέον η στέρηση των προϊόντων σιταριού, σίκαλης και κριθαριού μπορεί να οδηγήσει το άτομο σε μειωμένη πρόσληψη μιας σειράς βιταμινών και ανόργανων μετάλλων όπως βιταμίνες του συμπλέγματος Β, σιδήρου αλλά και φυτικών ινών.

Δεν έχει γίνει καμία μελέτη η οποία να αποδεικνύει ότι διατροφή ελεύθερη γλουτένης θα επιφέρει όφελος στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Κάθε απώλεια βάρους, αν και εφόσον υπάρξει, οφείλεται στην πρόσκαιρη μείωση της θερμιδικής πρόσληψης μιας και ο περιορισμός των τροφίμων είναι σημαντικός. Τα τρόφιμα χωρίς γλουτένη είναι σήμερα πάρα πολλά και τα βρίσκουμε εύκολα. Θα πρέπει να τονίσουμε ότι η αναγραφή «χωρίς γλουτένη» δεν σημαίνει και τρόφιμο χαμηλών θερμίδων ή τρόφιμο υψηλής διατροφικής αξίας.

Γιατί πρέπει πάντα να εναποθέτουμε τις ελπίδες μας στις νέες θαυματουργές δίαιτες και αρνούμαστε να δεκτούμε ότι ο μόνος αποδεδειγμένα αποτελεσματικός τρόπος ρύθμισης τους βάρους μας είναι ο περιορισμός της θερμιδικής πρόσληψης με παράλληλη αύξηση των δαπανώμενων θερμίδων;

Αναρωτηθείτε… Τι θα συμβεί αν ξαφνικά σταματήσετε να καταναλώνεται κάθε τρόφιμο που περιέχει γλουτένη; Αν δεν καταναλώνεται δηλαδή, ψωμί, μακαρόνια, κέικ, κουλουράκια, κριτσίνια, πίτες, φρυγανιές, επεξεργασμένες σάλτσες, ντρέσιγκ για σαλάτες, τσιπς, σοκολάτες, μαγιονέζες, μπύρα και άλλα ποτά από βύνη; Προφανώς και το βάρος σας θα μειωθεί αλλά αυτή η μεταβολή ουδεμία σχέση θα έχει με τη γλουτένη.

Αυξήστε την άσκηση, μειώστε την πρόσληψη θερμίδων καλύπτοντας όμως και τις θρεπτικές σας ανάγκες. Μην μπαίνετε στο φαύλο κύκλο που οδηγούν δίαιτες περιοριστικού τύπου. Αποδεδειγμένα η μακροχρόνια στέρηση τροφίμων οδηγεί σε περιστατικά υπερφαγίας με σίγουρο επακόλουθο την επαναπρόσληψη των χαμένων κιλών.

Επιπλέον πληροφορίες μπορείτε να διαβάσετε σε αυτές τις σελίδες οι οποίες και αποτελούν και πηγές για αυτό το άρθρο:

www.coeliac.org.uk

www.coeliac.gr/

www.koiliokaki.com/

You may also like

Leave a Comment